Antalya'nın en çok fotoğraflanan yapısı muhtemelen budur: bembeyaz mermer sütunlarıyla masmavi denize yaslanan Apollon Tapınağı.
Antik Side'nin sütunlu caddesinin sonundaki meydanda durur. Güneşin oğlu Apollon'a adanan tapınak, Side'nin seyrine doyum olmayan günbatımının renkleriyle bambaşka bir güzelliğe bürünür.
Yarımadanın ucundaki kutsal alan
Side, denize kollarını uzatmış bir yarımada üzerine kuruludur. Ana caddeden ilerlediğinizde yol sizi sırasıyla agoradan, hamamdan, tiyatrodan ve çeşmelerden geçirir; sonunda yarımadanın ucundaki liman ve tapınaklarda biter.
Bu konum tesadüf değildir. Ticarette önemli yer edinmiş Antik Side'nin limanının tanrılara emanet edildiğinin göstergesi olarak, tapınaklar tam limanın yanı başına inşa edilmiştir.
Apollon yalnız değil
Apollon, yanı başında kardeşine de yer açmıştır.
Zekâ ve savaşın tanrıçası Athena'ya adanan tapınak; Korint başlıklı sütunları, bu sütunların üzerindeki mermer bloklar ve bitki motifli rölyefleriyle dikkat çeker.
Bu iki tapınağa, Ay Tanrısı Men'e adandığı düşünülen bir tapınak da eşlik eder. Sebebi ilgi çekicidir: Sideliler, Athena ve Apollon'dan önce Kybele ve Men'e tapıyorlardı. Yani kutsal alan, kentin kendi eski inancının üzerine kurulmuştur.
Sikkelerdeki nar
Side'nin tanrıları Apollon ve Athena, kentte basılan sikkeleri de süslemiştir. Ancak bu paraların üzerinde yalnız değillerdir.
Yanlarında nar vardır: Kybele'nin ve Athena'nın temsil ettiği bereketin ve yaşamın sembolü.
Nar aynı zamanda kentin adıdır. "Side" sözcüğü nar anlamına gelir.
Bu ad üzerine yapılan araştırmalar, Side'deki yerleşimin sanılandan çok daha eskiye dayandığını gösterir. Sözcük ne Kymelilerin dilinden gelir ne de Pamfilya'da genel olarak konuşulan dilden; eski bir Anadolu diline, Side'de Kymelilerden önce yaşayan yerli halkın kendi diline ait olduğu düşünülmektedir.
Tapınaklardan bazilikalara
Hıristiyanlık Dönemi'nde bu kutsal alanda tapınaklar yerlerini bazilikalara ve kiliselere bıraktı:
- M.S. 5. yüzyıl — bir bazilika inşa edildi
- M.S. 8. veya 9. yüzyıl — bir kilise inşa edildi
Aynı noktada üç ayrı inanç katmanı üst üste durur: Kybele ve Men, Apollon ve Athena, ardından Hıristiyanlık.
Ne zaman gitmeli
Tapınak gün boyunca gezilebilir, ancak asıl görülmesi gereken an günbatımıdır. Sütunlar batı yönünde denize baktığı için, güneş alçaldıkça mermer sarıdan turuncuya döner.
Side'nin öteki büyük yapısı için: Side Tiyatrosu ve Köle Pazarı Olan Agora
Kaynak: Antalya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Side tanıtım kitapçığı.
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.