İbradı'da yerleşimin Roma dönemine kadar uzandığı, bölgedeki kalıntılardan anlaşılmaktadır. İlçe küçük olmasına rağmen antik, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden üst üste izler taşır.
Erymna Antik Kenti
Ormana köyü ile Ünlüalan köyü arasındaki bir tepe üzerinde **Erymna** kentinin kalıntıları yer alır. Kente ait kule ve kale kalıntıları dikkat çekicidir.
En ilginç buluntu kentin kendisinde değil, Ormana'nın içindedir: **Çatalpınar Çeşmesi**'nin duvarında, at figürüyle işlenmiş bir taş bulunur. Bu taşta, **Erymna kent yöneticisine kraldan gönderilmiş bir takdirname** yazılıdır.
Yani iki bin yıl önce bir yöneticiye yazılan tebrik yazısı, bugün bir köy çeşmesinin duvarında durmaktadır.
Çukurviran Mezar Anıtı
Maşat yakınındaki Çukurviran'da, etrafı dağlarla çevrili köyün ortasındaki alçak bir tepe üzerinde bir mezar anıtı bulunur. Girişi ve mezarın yer aldığı bölüm bugün de görülebilir.
Yapı taşlarından, anıt mezarın **M.S. 1.-2. yüzyılda** yapıldığı tahmin edilmektedir. Çukurviran mahallesinde ayrıca Helenistik döneme ait kalıntılar bulunmuştur.
Tol Han - Selçuklu Kervansarayı
13. yüzyılda İbradı yöresi Selçukluların eline geçti. Bu dönemden **Kesikbel** civarında **Tol Han** kalıntıları kalmıştır.
Han, Konya-Akdeniz bağlantısında kullanılan tarihî yol üzerinde konaklama amacıyla inşa edilmiştir. Bugün kervansaraydan geriye yalnızca temel taşları kalmıştır.
İbradı'nın konumu böylece anlaşılır: küçük bir dağ kasabası değil, Konya'yı Akdeniz'e bağlayan yolun üzerinde bir durak.
İbradı Konakları
İbradı güzel evleri ve konaklarıyla ünlüdür. 1889 yangınında evlerin hemen tümü yanmasına rağmen, yangın sonrası yaptırılan evler ve konaklar ilgi çekicidir.
Yapı tekniği şöyledir:
- Duvarlar taş malzemeyle örülmüş, aralarına ahşap hatıllar (**piştuvan**) konulmuştur
- Binaların üst katları, araları sıva ile doldurulmuş ahşap yapıdır
- Pencerelerde, kapılarda ve oda tavanlarında çeşitli tahta oyma süslemeler bulunur
Görülmesi gereken konaklar: **Koçak Konağı, Duru Konağı ve Yörük Ali Konağı.**
İbradı Mezarlığı
Kentin girişinde yer alan mezarlıkta çok sayıda Osmanlı âlimine ait mezar taşı bulunur. Hem tarihsel niteliği hem de içindeki meyve ağaçları ve devasa kestaneleriyle ziyaret edilmesi gereken yerlerdendir.
Mezarlıkta **Kadı Abdurrahman Paşa** ve ailesinin mezarları da yer alır. Süslü mezar taşlarındaki yazıtlardan biri şöyledir:
"Sâbıkan Anadolu Valisi iken maktulen vefat eden Kadı Abdurrahman Paşa ruhiçün fatiha. 10 Z. 1223."
Mezarlığın kuzeyinde, yaklaşık bin yaşındaki **Arapastık Kestanesi** durur.
Osmanlı'ya geçiş
II. Mehmed tahta çıktıktan sonra, Karamanoğlu Beyliği hâkimiyetindeki Alanya, Akseki ve İbradı yöresi Osmanlı topraklarına katıldı. İbradı, Osmanlı yönetiminde Akseki ile birlikte Karaman Sancağı'na bağlandı.
Cumhuriyet döneminde uzun süre Akseki'ye bağlı kalan İbradı, sonradan ayrı ilçe olmuştur.
Gezerken
Erymna ve Çukurviran düzenlenmiş ören yeri değildir; köy yollarından ulaşılır ve yerinde tabela bulunmayabilir. Ormana'daki Çatalpınar Çeşmesi köy içindedir ve kolayca görülür.
Konaklar özel mülktür; bir kısmı ziyarete açıktır, diğerlerinin sokaktan görülmesiyle yetinilmelidir.
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.