Gazipaşa, Antalya'nın adını doğrudan Atatürk'ten alan ilçesidir. Ancak bu ad yalnızca yüz yıllıktır; ondan önce kentin adı üç bin yıl boyunca aynı kökten türeyerek geldi.
1921: Selinti'den Gazipaşa'ya
**1921 yılında TBMM kararıyla** ilçenin eski adı olan Selinti kaldırıldı. Yöre halkının **Kuvâ-yi Milliye'ye verdiği destek** sebebiyle ilçe, Atatürk'ün unvanıyla şereflenerek **Gazipaşa** adını aldı.
Bu, Kurtuluş Savaşı sırasında alınmış bir karardır; adın verildiği tarihte savaş henüz sürüyordu.
Selinti'den önce: Sallune, Selene, Selinus
Kentin antik adı Asur metinlerinde **Sallune** olarak geçer. Yunan ve Romalılar bölgeye gelmeden önce de bu ad vardı.
Adın dönüşümü şöyle açıklanır: mevcut **Selene** adına, "Seleneli" anlamında Yunanca bir aidiyet eki (-us) eklenmiş ve **Seleneus → Selinus** hâline gelmiştir. Sondaki -tis, -ıs, -os, -us ekleri Yunancadır; Roma ve Yunanlılar başka dillerden aldıkları sözcükleri genellikle böyle bir ekle beslerdi.
Prof. Dr. Ramsay'in "Anadolu'nun Tarihi Coğrafyası" adlı eserindeki Taşeli bölge haritasında kent **SELENTİS** olarak yazılıdır.
Neden "Selene"?
Kaynakta ilginç bir bağlantı kurulur. **Selenge**, Orta Asya'da Baykal Gölü'ne dökülen bir ırmaktır. Şemseddin Sami, Kamûsü'l-A'lâm'da bu ırmağı "Asya'da büyük bir nehir olup Moğolistan'ın kuzey kısmında... Hangay ve Tanrı dağlarından doğar" diye tarif eder.
Kâzım Mirşan'ın sözlüğünde Selene sözcüğünün karşısında "ırmak adı" yazılıdır.
Peki bu ad bölgeye nasıl gelmiş olabilir? Kaynağın verdiği cevap coğrafidir: **Gazipaşa bir sular bölgesidir.** İlçe sınırları içinde tam beş çay akar:
- Sedre Çayı
- Delice Çayı
- Bıçkıcı Çayı
- Hacı Musa Çayı (antik Selinus Potamos)
- Kaladran Çayı
Ad, bölgeye akarsularına izafeten verilmiş olmalıdır. Bölgede Luwilerin yaşadığı bilinmektedir ve Luwicenin Hititler döneminde de konuşulmaya devam ettiği kabul edilir; Selenti ve Selinus adları Luwi dilindeki -nt ve -ss son ek kalıplarına uymaktadır.
Bir kız adı
Kaynakta anlatılan bir ayrıntı daha var: Selenus, "Seleneli" demektir ve krallar doğan güzel kızlarına bu adı vermişlerdir.
Bölgenin bir başka antik kenti olan **Iotape** de benzer bir hikâye taşır: adını Kommagene kralı IV. Antiochos'un kızından alır.
Kentin üzerinde durduğu katmanlar
Gazipaşa tarih boyunca birçok kavmin uğrak yeri, yerleşim alanı ve zaman zaman başkenti olmuştur. Hem sahilde hem iç bölgelerde, **Hitit yapılarının temelleri üzerine oturtulmuş** kaleler bulunur:
- Selinus Kalesi
- Adanda Kalesi
- Antiochia Kalesi
- Sivastı Kalesi
- Macar'daki Cestrus
- Göçük üstündeki Sebaste
- Kıcık'taki Nephelis
Bu kaleler ve yerleşimler, bölgenin binlerce yıldır yaşamaya değer bulunduğunun kanıtıdır.
Adın kısa özeti
Sallune (Asur metinleri) → Selene → Selinus (Yunan-Roma) → Selinti (Osmanlı) → **Gazipaşa (1921)**
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.