Akseki, Antalya'ya 155, Konya'ya 153 kilometre mesafede, Toroslar'ın eteklerinde kurulmuş bir dağ ilçesidir. İki şehrin tam ortasında olması, tarih boyunca hem Akdeniz'e hem İç Anadolu'ya bakan bir yerleşim olmasını sağlamıştır.
Eski adı Marla
İlçenin eski adı **Marla**'dır ve 1286 yılında Toroslar üzerinde kurulduğu kabul edilir.
Kaynakta, Marla'nın sanıldığının aksine Arapça değil, Divânu Lugâti't-Türk'te geçen Türkçe bir sözcük olduğu ve "yüksek ulemalar diyarı" anlamına geldiği ileri sürülür. Bu etimoloji tartışmalıdır; kesin kabul görmüş bir köken değildir.
Bugünkü ad ise coğrafi bir özellikten değil, **Teke Yörüklerinin bir kolu olan Akseki boyundan** gelir. Yani "ak" ve "seki" sözcüklerinden değil, bir Yörük-Türkmen boyunun adından.
İdari tarih
- Roma İmparatorluğu döneminden bu yana bölgede yerleşim olduğu bilinir
- Selçuklu ve ardından Osmanlı yönetimine geçti
- **1872**: Alanya'dan ayrıldı
- **1901**: Konya Eyaleti dâhilinde bağımsız bir sancak oldu. Bu dönemde sınırları daraltıldı ve bazı köyler Seydişehir'e bırakıldı
- **1991**: O zamana kadar Akseki'ye bağlı bir kasaba olan İbradı ilçe yapılarak ayrıldı
Coğrafya
İlçe, Manavgat Irmağı'nın oluşturduğu büyük bir vadi ile Toroslar'ın genel yapısına uygun engebeli ve dağlık bir görünüm sunar.
- Doğu: Gündoğmuş ve Bozkır
- Batı: Manavgat ve İbradı
- Kuzey: Beyşehir ve Seydişehir
- Güney: Manavgat ve Gündoğmuş
Rakım 1.050 metre, yüzölçümü 2.083 km²'dir.
Arazinin büyük çoğunluğu **sedir, çam ve köknar** ağaçlarıyla kaplıdır; yer yer Akdeniz'in tipik maki örtüsüne rastlanır.
Arazi dağılımı ilçenin karakterini özetler:
- Ormanlık ve fundalık — 1.309.020 dekar
- Tarım dışı alan — 478.420 dekar
- Çayır-mera — 176.500 dekar
- Tarım alanı — 114.060 dekar
- Su yüzeyi — 5.000 dekar
Yani Akseki toprağının yalnızca yüzde beşi tarıma ayrılabilmiştir; geri kalanı ormandır.
İklim
İlçe hem Akdeniz hem karasal iklimin etkisindedir:
- Yaz: +28 / +34 °C
- İlkbahar: +14 / +19 °C
- Kış: -18 / +19 °C
Ortalama yıllık yağış 1.068 milimetredir; ancak bu miktardan yaz aylarına düşen pay oldukça azdır. Yağıştaki bu düzensizlik ve ekilebilir alanın azlığı, tarımsal faaliyeti sınırlar.
Ekonomi
Ekilebilir arazi az olduğu için **el sanatları ve ticaret** gelişmiştir. Kısıtlı tarım alanlarında incir, üzüm, susam, darı, arpa ve buğday yetiştirilir.
Ekilen arazi az olmasına rağmen bağcılık, **arıcılık, cevizcilik ve badem yetiştiriciliği** yaygındır. Sulanabilen arazilerde meyve ve sebze üretilir.
İlçe ticaretinde önemli yer tutan ürünler: ilaç sanayisinde kullanılmak üzere ihraç edilen **nergis soğanı**, kekik, kereste, canlı hayvan derisi, tereyağı, peynir ve bal.
Nüfus ve sosyal yapı
2009 yılı toplam nüfusu 18.203 kişidir. İlçede 41 köy ve 6 belde (Bademli, Cevizli, Güçlüköy, Kuyucak, Süleymaniye, Yarpuz) bulunur.
Akseki'nin sosyal yapısı, dar toprakla geçinen dağ ilçelerinin ortak hikâyesidir: okuma-yazma oranı yüksektir, kültüre önem verilir. Liseyi bitiren gençler üniversiteye devam eder; edemeyenler büyük şehirlerdeki akrabalarının yanına giderek ticarete atılır. Köylerde kalanların çoğunluğu yaşlı nüfustur.
Her köyde bulunan yardımlaşma dernekleri köylüler arasındaki dayanışmayı sürdürür; bu derneklerin finansmanı, ilçe dışında yaşayan iş adamları tarafından sağlanır.
Ulaşım
Akseki'ye bağlı belde ve köy yollarının tümü asfalttır. Antalya-Konya karayolu üzerinde olması ilçeye ulaşımı kolaylaştırır.
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.