Antalya'nın turizmi kıyıda, tarihi dağda; ama şehri asıl besleyen şey arada kalan ovalardır. Ve bu ovalar ilin doğusuyla batısında bambaşka davranır.
Batı ile doğu arasındaki fark
Antalya'nın batı kısmında dağlar denize dik iner ve fazla yaklaşır. Bu yüzden burada sürekli ve büyük ovalar oluşamamıştır. Dümrü Deresi, Başgöz ve Alakır çayları gibi akarsulara bağlı olarak oluşmuş Kumluca, Finike ve Tekirova dışında önemli bir ova yoktur.
Doğu bölümünde ise dağlar denizden uzaklaşır. Büyük akarsuların da varlığıyla batıdan doğuya doğru Aksu, Serik, Manavgat, Alara ve Alanya ovalarından oluşan, birbirini tamamlayan bir ovalar zinciri ortaya çıkar.
Antalya'nın doğusunun neden daha yoğun tarım yaptığının cevabı bu tek farktadır.
500 kilometrelik kıyı
İlin kıyısı batıda Eşen Çayı'ndan başlayıp doğuda Kaledran Çayı'na kadar yaklaşık 500 kilometre uzanır.
Toroslar'dan akan akarsuların taşıdığı topraklar bazı sahilleri doldurarak ovaları oluşturmuştur. Bu düzlüklerin genişliği hiçbir yerde 30 kilometreyi geçmez.
Toprak alüvyonlu, iklim sıcaktır ve her parçası yerine göre bir ya da birkaç küçük akarsuyla sulanır. Sonuç son derece verimli bir şerittir: Akdeniz iklimine özgü bütün meyveler ve tahılın yanında muz, hurma, zeytin, pamuk ve susam da yetişir. Topraklar turfandacılığa da çok uygundur.
Ova ova
### Kumluova ve Ovagelemiş
İlin batı sınırını oluşturan Eşen Çayı çevresinde derin bir çöküntü vardır. Çayın batısında kalan bölüme Kumlu Ova, doğusunda Güney Anadolu'nun başladığı bölüme Ovagelemiş denir.
Ovanın ortasındaki Ovagelemiş Gölü bugün hemen hemen kurutulmuştur. Ova doğudan batıya 10, kuzeyden güneye 20 kilometre kadardır.
Bu ovanın çevresinde üç antik kent birden vardır: Eşen Çayı yakınında Xanthos, karşısında Letoon, sahilde Patara.
### Kaş ve Kalkan
Ovagelemiş'i doğuda bir dağ yolu keser; Kaş'a gelinceye kadar sahil çok diktir.
Kalkan'da halkın toprak taşıyarak set oluşturduğu zeytinlikler büyük bir uğraşın ürünüdür. Kaş'ta ise çok dar ve küçücük bir ova vardır; Antiphellos kalıntıları buradadır.
### Demre Ovası
Kekova Adası ile sahil arasındaki boğazdan geçilince Demre Ovası'na gelinir. Çoğu kez yazın kuruyan bir ırmağın doldurduğu bu delta ovası, çevrenin en verimli yerlerinden biridir.
İklimi o kadar ılımandır ki kış aylarında sera kurmadan turfanda sebze üretmek mümkündür.
Demre Çayı'nın (antik adı Myros) denizle birleştiği yerde küçük bir iç göl oluşmuştur; buraya Dalyan denir ve içinde çok çeşitli balık bulunur.
Ovanın gerisindeki sırtta Myra antik kenti, sahilden 2 km içerideki ilçe merkezinde ise Aziz Nikolaos'un (Noel Baba) kilisesi ve mezarı vardır. Ovanın genişliği ve uzunluğu 8-10 kilometre arasındadır.
### Finike Ovası
Finike Körfezi kıyılarında yaklaşık 80 kilometrekarelik bir alanı kaplar ve ilin başlıca bitkisel üretim alanıdır. Küçük akarsuların yığdığı alüvyonların körfezi doldurmasıyla oluşmuştur; Başgöz Çayı ve Beydağları'ndan çıkan Alakır Çayı ile sulanır.
Uzunluğu yaklaşık 20, genişliği 10 kilometredir. Genişlik gittikçe daralarak Hallaç, Demircilik, Bağyaka, Çavdır ve Değirmen Düzü hattına kadar dar bir vadi halinde sürer.
Buralar portakal bahçeleriyle kaplıdır: Finike Ovası'nda Türkiye'nin en nefis portakalı ve turfanda sebzeleri yetişir.
### Antalya Ovası
Batıda Beydağları, kuzeyde ve doğuda Toroslar ile Antalya Körfezi arasında kalan ovaların tümüne Antalya Ovası denir. Üzerlerindeki ilçelere göre Serik, Manavgat, Alanya ovaları adını alırlar.
Belirleyici özellikleri, Toroslar'dan gelen çaylarla sulanmalarıdır:
- Aksu
- Köprüçay
- Manavgat Irmağı
- Alara Çayı
- Karpuz Çayı
- Dim Çayı
Buralarda pamuk, pirinç, susam, buğday, arpa, zeytin ile muz, portakal ve limon yetişir. Son yıllarda yapılan turistik tesislerle bu ovalar aynı zamanda turizm değeri kazanmıştır.
Arada kalan küçük ovalar
Gelidonya Burnu'ndan sonra sahil yeniden sarplaşır. Antalya'nın en oylumlu dağlarının eteklerinde dar ve küçük ovalar sıralanır: Tekirova, Göynük, Atbükü, Kemer, Beldibi.
Bugün Kemer turizminin kurulduğu şerit, coğrafi olarak işte bu küçük ovalardır.
Bu ovaları sulayan sular
Ovaların hikâyesi suyla tamamlanır: Antalya'nın Suyu: Kaynaklar, Kuyular ve Barajlar
Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dünden Bugüne Antalya, 1. Cilt, Coğrafi Durum bölümü.
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.