Antalya, Türkiye'nin mağara bakımından en zengin ilidir. Toros Dağları'nın etekleri boyunca uzanan il sınırları içinde **yaklaşık 500 mağara kayıtlıdır.**
Bunun sebebi jeolojiktir: Toroslar kireçtaşından oluşur ve kireçtaşı suda çözünür. Yağmur ve yeraltı suları binlerce yıl boyunca kayayı eritir, boşluklar açar. Buna **karstlaşma** denir ve Antalya platosu bu sürecin ders kitabı örneğidir.
Mağara çeşitleri
Antalya'daki mağaralar birkaç farklı türe ayrılır ve her biri farklı bir ziyaret biçimi gerektirir:
- **Arkeolojik mağaralar**: İçinde insan yaşamış, kültür katmanı barındıran mağaralar. Karain, Kocain, Beldibi
- **Turistik mağaralar**: Düzenlenmiş, aydınlatılmış, gezi yolu yapılmış olanlar. Damlataş, Zeytintaşı, Altınbeşik, Dim
- **Sualtı mağaraları**: Tatlı su kaynaklarının denizle buluştuğu mağaralar. Suluin, Gök Mağara, Fener
- **Deniz mağaraları**: Kıyı kayalıklarının oyulmasıyla oluşan, tekneyle girilen mağaralar. Kekova, Aşırlı Adası, Güvercinlik, Mavi Mağara
İlçe ilçe başlıca mağaralar
- **Döşemealtı** — Karain, Kocain, Suluin, Güvercinlik
- **Akseki** — Düdencik, Sakaltutan, Bucakalan, Bağırcak, Suini
- **Alanya** — Damlataş, Dim, Kadıini, Hasbahçe, Korsanlar, Âşıklar, Fosforlu
- **İbradı** — Altınbeşik (Türkiye'nin ilk ve tek yeraltı göl mağarası)
- **Kaş** — İnbaş, Bayındır, Hıdırellez, Aşırlı Adası, Mavi Mağara, Kekova Adası
- **Kemer** — Peynirdeliği (Gedelme), Büyük Mağara, Derin Mağara
- **Konyaaltı** — Akyarlar, Beldibi
- **Muratpaşa** — Fener Mağarası
- **Serik** — Zeytintaşı
- **Demre** — Çamlıca, Korsan
- **Finike** — Suluin (Gök Mağara)
- **Gazipaşa** — Yalan Dünya
- **Gündoğmuş** — Çeyiz Deliği, Gedefi (Kilise Mağarası)
Bunların dışında Küçükdipsiz, Yerköprü, Gürleyik, Derya, Semahöyük, Çimeniçi, Mahrumçalı, Tilkiler, Düdensuyu, Aslanlı (Yaren), Geyikbayırı, Konakaltı ve Sırtlanini gibi ön araştırması yapılmış pek çok mağara daha vardır.
Şehre en yakın olanlar
Antalya merkezden kısa bir mesafede bulunanlar: **Karain, Kocain, Geyikbayırı, Konakaltı, Küçükdipsiz, Papazkayası, Yerköprü, Beldibi ve Büyükdipsiz.**
Mağara kültür varlığıdır
Mağaralar **taşınmaz kültür varlığıdır** ve korunmaları zorunludur. Gelecek kuşaklara aktarılabilmeleri için:
- İzinsiz kazı ve tahribata engel olunmalıdır
- Sarkıt, dikit ve damlataş oluşumlarına dokunulmamalıdır; elin bıraktığı yağ tabakası oluşumun büyümesini durdurur
- Mağara içinde parça toplanmaz, işaret bırakılmaz
Güvenlik
Mağaralar, gerekli güvenlik tedbirleri alınmadıkça ve yeterince dikkatli hareket edilmedikçe **hayati tehlike barındırır.**
Düzenlenmemiş mağaralara girmek için gereken asgari şartlar:
- Kask, güvenilir aydınlatma ve yedek ışık kaynağı
- Dikey bölüm varsa ip tekniği eğitimi
- Yüzeyde nerede olduğunuzu bilen biri
- Asla tek başına girmemek
Sualtı mağaraları ayrı bir daldır: tavan kapalı ortam dalışıdır, doğrudan yüzeye çıkış yoktur ve mağara dalışı brövesi gerektirir.
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.