Diğer Gündem
Market ve kasaplardan alinan 127 numune, yasak olmasina ragmen satisi devam eden hazir kiymanin saglik acisindan ciddi riskler tasidigini gozler onune serdi.
Sagliksiz sartlarda muhafaza edilen kiymalar, hastalik ve zehirlenmeye yol acan bakteriler iceriyor. Numunelerde, onemli oranda tavuk derisi ve kemik bulundu. Istanbul Perakendeci Kasaplar Odasi, Veteriner Gida Hijyenistleri Dernegi ve Tuketiciler Birligi`nin ortak yuruttugu arastirmanin ilk ayagi Istanbul`da gerceklestirildi. Cesitli ilcelerden temin edilen ornekler, Istanbul Universitesi Veteriner Fakultesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dali Laboratuvari`nda analiz edildi. Sonuclar, halk sagligi acisindan endise verici. Numunelerin yuzde 75`i saglik acisindan riskli bulundu. Bazi urunlerde bobrek hastaligina yol acan bakteriler tespit edildi. Veteriner Gida Hijyenistleri Dernegi Baskani Can Demir, tuketicilerin kiyma alirken sadece fiyatina degil, hangi sartlarda hazirlandigina da dikkat etmesini istedi.
Istanbul`da 10 ilcede yapilan arastirmanin sonuclari Istanbul Esnaf Odalari Birligi`nde duzenlenen toplanti ile kamuoyuna duyuruldu. Veteriner Gida Hijyenistleri Dernegi Baskani Can Demir`in ilk dikkat cektigi konu, hazir kiyma satisinin yasak olmasina ragmen kendilerinin 127 noktadan numune toplayabildikleri. Bir sonraki gidiste ise ayni yerlerde hazir kiyma satilmadigi gozlendi. Arastirma icin Istanbul Buyuksehir Belediyesi ve 32 ilceye yazi gonderilerek destek ve katkilari istendi. Buyuksehir Belediyesi ve 22 ilce kayitsiz kalmayi tercih ederken, Bagcilar, Bahcelievler, Bayrampasa, Besiktas, Gungoren, Kartal, Maltepe, Uskudar, Tuzla ve Zeytinburnu belediyelerinin destegi ile numuneler alindi. Kiymanin yarisi kasaplardan, yarisi da aralarinda buyuk kuruluslarin da oldugu marketlerden secildi. Turk Gida Kodeksi`ne uygun steril ortamlarda toplanan numuneler Istanbul Universitesi Veteriner Fakultesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dali Laboratuvari`nda inceletildi. Incelemede, hazir kiymalarin muhafaza sartlari ve iceriklerine bakildi. Arastirma sonuclari halk sagligi acisindan endise verici: Numunelerin yuzde 75`i, hazir kiymanin saklanmasi gereken sicaklikta tutulmuyor; yuzde 46,6`si uygun sartlarda muhafaza edilmiyor. Yuzde 7,1`inde koyun, yuzde 2,4`unde kanatli eti tespit edildi. Yuzde 38,6`si bobrek hastaligina yol acmasi bakimindan zararli, yuzde 20`sinde yuksek oranda kalsiyuma yani kemik izine rastlandi. `Bu sonuclar urkutucu olup hazir kiymanin canimiza kiydigini ortaya koyuyor.` diyen Can Demir, mekanik kiyma olarak bilinen MDM tipi bu orneklere dikkat cekti. Demir, bu kiymalari ureten makinelerin aslinda kemikle eti ayirma islevi gordugunu; fakat makinenin ayarlarinin degistirildigi durumda ise kemigin bile kiyma haline getirildigini soyledi. Yerel yonetimlerin gida guvenligi denetiminde saf disi birakilmasi ile belediyelerin bu konudaki duyarliliklarini kaybettigini belirten Demir, belediyelerdeki veteriner isleri mudurluklerinin kaldirildigina dikkat cekti. Demir`in uzerinde durdugu bir diger nokta da gida satisi yapan yerleri denetlemekle yukumlu olan Tarim Il Mudurlugu`nun yetersiz kalmasi. Toplam 8 ilcede subesi bulunan tarim mudurlugu, 12 milyonluk nufusa sahip Istanbul`u sadece 12 kisi ile denetliyor. Demir, bu durumun diger iller icin de gecerli oldugunu, Turkiye genelinde 3 bin 600 denetleme ihtiyaci bulundugunu belirterek, `Veteriner denetleme teskilati olmayan tek ulkeyiz.` dedi. Demir, bazi hazir kiymalarda hastaliklara yol acan antibakteriyel ilaclarin kullanildigini kaydetti.
`Satis surerse marketleri aciklariz`
Tuketiciler Birligi Baskani Avukat Bulent Deniz ise yasak olmasina ragmen hazir kiyma satislarinin devam etmesini `gorev ihmali` olarak nitelendiriyor. Gorev ihmali sebebiyle onumuzdeki hafta Tarim ve Koyisleri Bakani Mehmet Mehdi Eker hakkinda suc duyurusunda bulunacaklarini vurgulayan Deniz, hazir kiyma satisi yapan marketlere su uyarida bulundu: `Eger bu marketler hazir kiyma satisina devam ederse onlarin isimlerini afise edecegiz ve musterileri boykota davet edecegiz.` Deniz, Istanbul`daki marketleri ve kasaplari denetleyemeyen Tarim ve Koyisleri Bakanligi`nin okul kantinlerini ise denetlemesinin imkansiz oldugunu dile getirdi. Kasaplar Odasi Baskani Bilgin Sahin de, piyasada 5-6 liraya satilan hazir kiymalar disinda okul kantinlerinde satilan ucuz kofte ve burgerlerin de tehlike sactigini vurguladi. Sahin, sigir etinin kilosunun maliyetinin 8-9, dana etinin ise 11-12 YTL oldugu halde bu kadar dusuk fiyata satilan hazir kiymalarda, tavuk sakatatlari, derisi ve kemiklerinin kullanildigini ve renklendirmek icin havuc katildigini anlatti. Avrupa`da 1960`ta halkin ihtiyacini karsilamak icin tavuk sakatatlarinin `mekanik kiyma` denilerek satildigini; ancak kisa sure sonra sagliga zarar verdigi icin yasaklandigini kaydetti. Arastirmayi yapan uc sivil toplum kurulusu, bir sonraki asamada paketlenmis, uzerinde uretim tarihleri bulunan hazir kiymalari inceleyecek.
Abdulhamit Yildiz/zaman
21.12.2006 20:58
1.921