Diğer Gündem
Ulke genelindeki organize sanayi bolgelerinin sadece yuzde 14`unde aritma tesisi var. Turkiye`deki 3 bin 215 belediyeden kanalizasyon sistemine sahip olanlarin sayisi 141. Yerel yonetimler altyapiya oncelik vermedigi icin kanalizasyon sularinin yuzde 98`i hic aritilmadan irmak ve denizlere birakiliyor.
Cevre ve Orman Bakanligi`nin verilerine gore, su kaynaklarini kirleten illerin basinda Istanbul geliyor. Alibeykoy ve Kagithane dereleri ile Halic, Melen Cayi ve Marmara Denizi, sanayi tesislerinin kusatmasi altinda. Ankara`nin tehdit ettigi en buyuk su kaynagi ise Kizilirmak. Ayrica Ankara Cayi asiri kirlilik sebebiyle kurudu.
Izmir`de, Gediz, Kucuk Menderes ve Buyuk Menderes irmaklari ciddi oranda kirleniyor. Diger illerdeki durum da farkli degil. Erzurum`un butun kanalizasyonu Firat Nehri`nin kaynagi olan Karasu Cayi`na dokuluyor. Firat, Dicle, Sakarya, Ergene, Aras ve Coruh nehirleri ile bircok gol cevredeki iller tarafindan kirletiliyor. Tuz Golu`ne gunde 200 bin ton atik dokuluyor.
Birlesmis Milletler`in verilerine gore, dunya nufusunun ucte biri, yasamak icin gerekli suya ulasmada buyuk sikinti cekiyor. Bir ulkenin su zengini sayilabilmesi icin kisi basina dusen yillik su miktarinin en az on bin metrekup olmasi gerekiyor. Turkiye`de bu oran bin 430. Yaklasik 15 yil sonra Turkiye, su sikintisi ceken bir ulke durumuna dusecek.
Son yarim asirda, 1 milyon 300 bin hektar sulak alan geri donusu olmayacak bicimde kaybedildi. Bu bolgelerin tarim, sanayi ve yerlesim alanlarina donusturulmesi, kacak avcilik, balikcilik ve zararli atiklar sulak alanlarin yok olmasina yol acti. Trakya`da 10 yil once 4 metreden cikan taban suyuna artik 250 metreden once rastlanamiyor. Konya Ovasi`nda bu rakam 450 metre civarinda. Bu da collesme anlamina geliyor.
Sulak alanlarda kirlenmenin ve asiri kullanimin onlenmesi icin havza yonetimine gecilmesi gerekiyor. Turkiye`nin sadece yuzde 7`sinde cevre duzeni bulunuyor. Cevre ve Orman Bakanligi`nin 3 yil once 54 ilde baslattigi havza plani calismasi halen suruyor.
Turkiye 15 yil sonra su fakiri olacak
Cevre ve Orman Bakanligi`nin verilerine gore, Turkiye`deki bircok yerlesim bolgesinde hicbir kati ve sivi atik aritma tesisi bulunmuyor. Aritma tesisi bulunmayan sanayi kuruluslari temiz su kaynaklarini kirletmeye devam ediyor. CHP Bursa Milletvekili Kemal Demirel, 23 ildeki su kaynaklarinin durumunu soru onergeleriyle Cevre ve Orman Bakanligi`na sundu. Bakan Osman Pepe, verdigi cevaplarda Kilis disindaki tum bu illerdeki akarsularin ve gollerin kirletildigini acikladi.
Buna gore, Kizilirmak Kayseri, Sakarya Nehri Sakarya, Ulubat ve Iznik golleri Bursa, Aras ve Coruh nehirleri Erzurum, Firat Nehri ve Ataturk Baraji da cevre iller tarafindan kirletiliyor. Nisan 2006`da yururluge giren yeni Cevre Kanunu`nun gecici 4. maddesine gore, atiksu aritma ve evsel nitelikli kati atik bertaraf tesisini kurmamis belediyeler ile atiksu aritma tesisi olmayan organize sanayi bolgelerinin bu yondeki projelendirmelerini en gec bir yil icerisinde bakanliga sunmalari gerekiyor.
Projelerin hayata gecirilme suresi olarak da nufusu 100 binden fazla belediyeler icin 3, 50-100 bin arasi olanlar icin 5, 10-50 bin arasi icin 7, 2-10 bin arasi olanlar icin de 10 yil sure taniniyor. Bu surecte tesislerini kurmayan belediyelere 10 bin YTL ile 50 bin YTL arasinda para cezasi verilecek. Sanayi bolgelerine aritma tesislerinin kurulmasi icin 2 yil sure taninirken, bu surenin gecirilmesi durumunda 100 bin YTL para cezasi ongoruluyor.
Kirlenmeyen nehir yok
Bursa: Nilufer Cayi, Uluabat Golu, Iznik Golu, Mustafakemalpasa Cayi ve Kocasu Cayi endustriyel atiklarin tehdidi altinda.
Kayseri: Aritma tesisi olmadigi icin atiklar Kizilirmak ve Zamanti nehirlerine bosaltiliyor. Sultan Sazligi hizla kirleniyor.
Siirt: Sehrin kanalizasyonu Botan Cayi`na dokuluyor. Aritma tesisi olmadigi icin Kezer ve Basur caylari da kirleniyor.
Rize: Tum yuzeysel sularda kirlilik var. Altyapi eksikligi sebebiyle sehrin kanalizasyonu Karadeniz`e akiyor.
Sakarya: Sanayi tesisleri atik sularini Sakarya Nehri, Mudurnu Cayi ve Sapanca Golu`ne dokuyor. Belediyenin aritma tesisi var.
zaman
04.12.2006 11:55
2.866