Diğer Gündem
Kulturel varliklarin korunmasi icin 1970 UNESCO Sozlesmesi, Avrupa Arkeolojik Mirasin Korunmasi Sozlesmesi gibi uluslararasi anlasmalara ragmen, `kultur varliklari yerinde guzeldir` anlayisindan uzak bircok ulke, Anadolu topraklarindan cikarilan tarihi eserleri iade etmemek icin direnirken, bu tarihi eserlerin Turkiye`ye geri getirilmesi icin mucadeleler de surduruluyor.
Kacirilan tarihi eserlerinden bazilari soyle:
Bogazkoy Sfenksi: Corum`da antik adi Hattusas olan Bogazkoy oren yerinden Almanlar tarafindan 1906-1912 yillari arasinda yapilan kazilarda bulunan 2 sfenks ve yaklasik 10 bin civi yazili tabletten olusan kultur hazinesi, temizlenip onarildiktan sonra 1917 yilinda iade edilmek sartiyla Berlin`e goturuldu.
Bu eserlerden 2 bin 943 tablet ve bir sfenks, 1924-1942 yillari arasinda partiler halinde iade edildi. 1987 yilinda ise yaklasik 7 bin 400 tabletin iadesi saglandi. Turkiye`ye iade edilmeyen Bogazkoy Sfenksi ise halen Berlin Devlet Muzesinde sergileniyor.
Zeus Sunagi: Ilk cagin en buyuk heykeltiraslik saheserinden biri olarak nitelendirilen ve Bergama Krali 2. Eumenes tarafindan Galatlarla yapilan savasin kazanilmasinin ardindan kurtarici Zeus`a bir sukran ifadesi olarak insa edilen unlu Zeus Sunagi, Alman muhendis Carll Humman tarafindan parca parca sokulerek deniz yoluyla Almanya`ya kacirildi. Daha sonra monte edilen tarihi eser halen Berlin Pergamon Muzesinde sergileniyor.
Aphrodisias-Ihtiyar Balikci Heykeli: Aydin Geyre yakinlarindaki antik Aphrodisias kentinde Prof. Dr. Kenan Erim baskanliginda surdurulen kazilar sirasinda 1989 yilinda Tiberius Portikosu`ndaki havuzda bir mermer bas bulundu. Bulunan basin, 1904 yilinda Fransiz arkeolog Paul Gaudin tarafindan yurutulen izinli kazilar sirasinda
bulunarak gizlice yurt disina kacirilan ve daha sonra Berlin Pergamon Muzesine satilan govdeye ait oldugu tespit edildi.
Beyhekim Camisi Mihrabi: Konya`da 13. Yuzyilda yapildigi bilinen Beyhekim Camisi`nin cini mozaikli mihrabi, 1907 yilinda yasa disi yollarla yurt disina goturuldu. Cami mihrabi Berlin`deki Pergamon Muzesinin Islam Eserleri Bolumu`nde sergileniyor.
Haci Ibrahim Veli Turbesi Sandukasi: Konya`nin Aksehir ilcesi Alanyurt koyunde bulunan Haci Ibrahim Veli Turbesi`ne ait sanduka 1906`da Almanya`ya kacirildi. Iadesi icin girisimler yapilan sanduka, Berlin`de Dogu Asya ve Islam Sanatlari Muzesinde sergileniyor.
Troya Eserleri: Tarihin en onemli arkeolojik buluntulari arasinda sayilan Troya eserleri, Canakkale`deki antik kentte Alman arkeolog Heinrich Schliemann tarafindan gun isigina cikarildi. MO 2300-2800 yillari arasina ait tarihi hazinenin, Schliemann ve esi tarafindan 1871-1890 yillari arasinda yurt disina kacirildigi biliniyor.
Eserlerin bir bolumu Berlin`de, bir kismi da Rusya`da Puskin Guzel Sanatlar Muzesi ile St. Petersburg`daki Hermitage Muzesinde bulunuyor.
Herakles Heykeli: 1980`de ABD`ye kacirilan heykelin alt kismi Antalya Muzesinde sergileniyor. Perge kazisi sirasinda kacirilan Roma donemine ait heykelin kacirilan bolumunun Boston Guzel Sanatlar Galerisi ile Leon Levy-Shelby White adli koleksiyonerlerin mulkiyetinde oldugu biliniyor.
Kumluca Eserleri: Antalya`nin Kumluca ilcesinde bulunan ve dinsel nitelikli gumus parcalardan olusan Kumluca Hazinesi 1963 yilinda yurt disina kacirildi. Hazine, Washington`daki Dumbarton Oaks Muzesinde sergileniyor.
Diyarbakir Muzesi Sfenks Figurini: Diyarbakir Muzesinden 1979 yilinda calinan bronz bir sfenks figuru Danimarka`da David`s Samling Koleksiyonu`nda bulunuyor.
Aksehir Seydi Mahmut Hayrani Turbesi`ne ait sanduka: 1976 yilinda kacirilan tarihi eser, Danimarka`da David`s Samling Koleksiyonu`nda yer aliyor.
Cizre Ulu Cami Kapi Tokmagi: Danimarka`da David`s Samling Koleksiyonu`nda bulunan kultur hazinesi, 1969 yilinda kacirildi.
aa
28.04.2006 11:25
0.526