Sağlık
Eriskinlerde cok iyi bilinen sinuzit hastaliginin cocuklarda da sik rastlanilan onemli bir saglik sorunu oldugunu, fakat cogu kez gozden kacirilarak ihmal edildigini belirten Doc. Dr. Erhun Serbetci, `Sinuzit ihmale gelmez. Isitme kaybi ile sonlanabilecek orta kulak iltihaplanmalari ya da kronik akciger sorunlarina yol acabilir` diyerek aileleri uyardi.
Cocuklarda, 10 gunden fazla suren ust solunum yolu enfeksiyonlarinda hemen sinuslerinin hastalandigi soyleyen Nisantasi KBB Grubu Uzmani Doc. Dr. Erhun Serbetci, `Cocuk sinuslerinin gelisimleri 20 yasina kadar suruyor. Eriskinlerdekinin aksine, cocuk sinuzitlerinin belirtileri ve nedenleri daha belirsiz ve karisik olabilir. Sadece tani ve tedavisindeki guclukler nedeniyle degil fakat goz ve kafa ici yayilmalarina yol acma riski nedeniylede eriskin sinuzitlerinden farklilik gosterirler` dedi.
Cocuk sinuzitlerinin inatci ve sik sik tekrarlayabilen bir hastalik oldugunu vurgulayan KBB ve Bas Boyun Cerrahisi Uzmani Doc. Dr. Erhun Serbetci, sinuzitin yazin iyilestigini ancak kisin yeniden tekrarladigini da sozlerine ekledi.
Doc. Dr. Serbetci, cocuklarin sinuzit olup olmadigini anlayabilmek ailelerin icin bazi belirtilere dikkat etmesi gerektigini soyleyerek, su onerilerde bulundu:
-10?14 gunden fazla suren soguk alginligi (nezle/grip), bazen hafif ates yukselmesi ile birlikte olabilir.
-Burun tikanikligi, horlama,
-Koyu kivamli, sari-yesil renkli burun akintisi,
-Geniz akintisi, bazen bogazda yanma ile kendini belli edebilir.
-Nefeste kotu koku, mide bulantisi ve/veya kusma,
-Inatci oksurukler,
-Bas agrisi (genelde 6 yasindan buyuklerde),
-Huzursuzluk, bitkinlik, kisilik degisimleri,
-Gozlerin cevresinde sisme, gozaltlarinda morluk.
Kucuk cocuklarin bagisiklik sistemleri henuz tam gelismemis oldugundan, ozellikle 7 yasina kadar cocuklar burun, sinus ve kulak enfeksiyonlarina daha yatkindirlar. Cogunlukla nezle gibi viruslerle olan, siradan ust solunum yolu enfeksiyonlarini takiben baslar. Eger cocukta burun icerisinde geniz eti ve bazi yapisal baska etkenler de varsa sinuzit daha inatci hale gelir. Ust solunum yolu alerjileri de sinuzite egilim yaratan etkenlerin basinda gelir. Cogu ust solunum yolu ilac kullanilmasa bile kendiliginden iyilesir ama eger cocuk bir hafta-on gunluk bir sure sonrasinda da halen hasta ise sinuzit acisindan mutlaka degerlendirmek gerekir. Cocugun bilinen cevresel alerjenlerden ve sigara dumani gibi kirlilige yol acan maddelerden uzak tutulmasi, varsa reflu hastaliginin tedavi edilmesi ile sinus enfeksiyonu riski azaltilabilir.
Sinuzitin Tanisi
KBB Uzmani tarafindan cocugun kulaklari, burnu ve bogazi muayene edilir. Olasi taniya goturebilecek sekilde hastaligi hakkinda aileden bilgi alinir. Muayene esnasinda burnun icerisini ve geniz bolgesini gorebilmek icin ozel ince endoskoplarin kullanilmasi ile kesin tani konulabilir. Bu endoskopik muayene; cocukla guvene dayanan, bir iletisim kurabilen her deneyimli uzman tarafindan muayenehane kosullarinda ve her yasta cocuga rahatlikla yapilabilir. Sik olmayarak sinuslerin durumunu degerlendirebilmek amaciyla `Bilgisayarli Tomografi` de istenebilir.
SINUZIT NASIL TEDAVI EDILIR?
Akut Sinuzit
Bir ust solunum yolu enfeksiyonu gibi henuz baslamis sinuzitlerde cogu cocuk antibiyotik tedavisine oldukca iyi yanit verir. Akinti kesici ilaclar ve burun acici spreylerin kisa donem kullanimi ile burun acikligi saglanabilir. Tuzlu su damlalari veya spreyleri ile akintilarin kivami yumusatilabilir ve mukozanin iyilesmesi hizlandirilabilir. Eger cocukta akut sinuzit varsa, bu tedavi ile belirtilerde birkac gun icinde duzelme baslar. Ancak burada belirgin duzelme olsa da, ozellikle antibiyotik tedavisini sonuna kadar tamamlamak cok onemlidir. Bu asamada ayrica sinuzitin agirlasmasina katkida bulunabilecek alerji veya diger hastaliklar da tedavi ve takip edilmelidir.
Kronik Sinuzit
Eger cocugun sinuzit belirtileri 2?3 ay kadar suruyorsa bu duruma kronik yani `muzmin sinuzit` diyoruz. Eger cocukta kronik sinuzit varsa veya senede 4?6 defa tekrarlayan akut sinuzit ataklari yasiyorsa mutlaka bir Kulak Burun Bogaz Uzmani tarafindan degerlendirilmelidir. Bu durumda, kronik sinuzite neden olabilecek altta yatan sebepler belirlenir ve ancak bu sebeplerin dogru saptanmasi halinde bu inatci hastaligin uygun tedavisi yapilabilir.
Cocuklara sinuzit ameliyati yapilir mi?
Ancak bilincli ilac tedavileri ile duzelmeyen, ciddi ve inatci sinuziti olan cocuklarda ameliyat gundeme gelebilir. Burada bir sinuzit ameliyati degil; ornegin sebep olarak sorumlu tutulabilecek bir geniz eti saptanmissa oncelikle bir geniz eti ameliyati yapilir. Eger geniz eti sinuslerin temizlenme yolunu tikiyor ise ya da mikroplari barindirarak sinuzit olusumuna sebep veriyor ise ameliyatla cikarilmasi gerekebilir. Geniz eti ameliyati cogu cocukta sinuslerin rahatlamasina yardimci olmaktadir. Ancak bu ameliyat, sinuziti tamamen iyilestirir demek dogru degildir. Bununla birlikte bu cocuklarin cogu da artik daha az siklikta hastalanmaktadirlar. Cocuklarda dogrudan sinus ameliyatina basvurulmaz, aylarca hatta yillarca cocugun buyumesi beklenilir. Cok zorunlu kalinan bazi cok az sayida cocuga sinuzit ameliyati yapilabilir. Genelleme gerekirse cocuklarda sinuzit ameliyati yapilmaz. Cocuk hastalar cok uzun surebilecek izlemelerde bile kolay kolay sinuzit ameliyatina alinmazlar.
mynet
20.12.2006 16:11
2.202