0
51
Kullanıcı Adı / Şifre : Üye Olmak İstiyorum Şifremi Unuttum
IP : 38.103.63.61
Noel Baba, Asıl Adı ile Aziz Nicholas Antalya Demre De Doğmuştur.
Antalya Resim
Side Müzesi
Anket
Yeni Antalyamiz.Com nasil olmuş ?
İdare Eder : 40
Çok Karışık : 17
Pek Bi Hoş : 24
Aslında Beğendim : 16
Wayy Be : 25
Bir Daha Açmıcam : 124
Toplam : 246
  • Sende Oyla

    • Yaz hastaliklarina dikkat

    310 kez okundu 0 kez tavsiye edildi.

    Sağlık

    Bu hastaliklar arasinda ilk sirayi besin zehirlenmeleri alirken; tifo, paratifo, viral hepatit ve yaz ishalleri de bu sekilde bulasiyor. Yaz aylarinda sik gorulen enfeksiyonlarla ilgili bilgi veren Anadolu Saglik Merkezi Enfeksiyon Hastaliklari Bolum Baskani Prof. Dr. Semra Calangu, yaz aylarinda havanin sicakligi nedeniyle zamanin buyuk bolumunun ev disinda, acik havada gecirildigini belirterek, `Bu yuzden, yaz aylarinda sikligi artan bazi saglik sorunlari dogrudan dogruya acik havada bulunmakla ilgilidir. Bocek isirmasi, yilan sokmasi, gunes veya sicak carpmasi gibi. Ornegin Guneydogu Anadolu illerimizde, yoreye ozgu sayilabilecek bir `yaz hastaligi` bile vardir. Gece sicak nedeniyle damda uyuyanlar ve damdan dusenler, yaz aylarinda travmalarin sayica artmasina sebep olurlar. Yaz aylarinda suda bogulma sayisinin da arttigini biliyoruz. Demek ki bazi tibbi olaylarin artisi, dogrudan dogruya cevre faktorlerine baglidir. Bunlara yaz hastaliklari yerine yaz kazalari da diyebiliriz` dedi.
    Yaz aylarinda sicaklik nedeniyle vucudun buyuk kisminin acikta kalmasi, kisa kollu ve sort biciminde giysilerin tercih edilmesinin tatarcik, ari, sivrisinek gibi eklembacaklilarin sokmasini ve bunlar araciligi ile bulasan hastaliklarin artmasini kolaylastirdigini dile getiren Calangu, `Bu hastaliklarin bir kismi sadece bocek isirigina karsi alerjik bir reaksiyon olarak ortaya cikabilir ve lokal tedaviyle kisa surede duzelebilir. Ama sitma, tatarcik hummasi gibi hastaliklar ozgun tedavi gerektirir. Bu hastaliklar da, yine yoreye ozgudur. Yani herhangi bir sivrisinek sokmasi sitmaya yol acmaz. Sitma, ancak bir bolgede yerlesik ise, yaz aylarinda gorulme sikligi artabilir` aciklamasinda bulundu.

    Yaz aylarinda sicaklik artisi nedeniyle insanlarin, gerek buharlasma gerek terleme seklinde cok miktarda sivi kaybettigine de deginen Calangu, `Bu kaybedilen siviyi yerine koymak, susuzlugu gidermek icin alinan sivilar, yaz hastaliklarinin bir diger nedenidir. Ozellikle kaynagi bilinmeyen, acikta satilan veya dagitilan, denetimsiz icme sulari ve bu sularla yikanmis sebze ve meyveler, yaz hastaligi deyince aklimiza ilk gelen hastaliklarin baslica sebebidir. Bu hastaliklar arasinda ilk sirayi besin zehirlenmeleri alir. Tifo, paratifo, viral hepatit ve yaz ishalleri de bu sekilde bulasirlar` uyarisinda bulundu.

    `BAGIRSAK ENFEKSIYONLARI YAZIN DAHA SIK GORULUYOR`
    Calangu`nun aciklamasina gore, bagirsak enfeksiyonlarinin yaz aylarinda daha sik gorulmesinin bir nedeni, su kaybinin artmasina bagli olarak susama hissinin artmasi ve bu gereksinimi karsilamak icin de temiz olup olmadigina aldirmadan her turlu icecegin daha fazla tuketilmesi. Bir diger neden de artan sicaklik nedeniyle yiyeceklerin daha cabuk bozulmasi. Yaz aylarinda kirda piknik yapanlarin, cogunlukla yorede bulunan pinar veya cesme sularini icme suyu olarak kullandigini belirten Calangu, `Oysa bu sulara insan veya hayvan diskisinin ya da atiklarinin karismis olmasi, suyu kirletir. Bu kir gozle gorulen bir sey degildir. Suda bulunan ve bagirsak enfeksiyonlari gibi hastaliklara sebep olan mikroplar gozle gorulmez. Icme suyu olarak kullanilmasa bile, kirli su ile yikanmis meyvelere de mikrop bulasir. Ozellikle cig olarak ve kabugu soyulmadan yenilen yiyecekler daha cok risk tasir. Bu sulari kullanarak hazirlanan ve iceceklerin icine atilan buz, daha da tehlikelidir` aciklamasinda bulundu.

    Yaz aylarinda yiyeceklerin, pisirilmis olsalar bile, mutlaka buzdolabinda saklanmasi gerektiginin altini cizen Calangu, sicakta kalan ve ozellikle acikta satilan yiyeceklerin, uzerlerine konan sineklerin mikrop tasimasi yaninda, mikroplarin proteinli gidalar uzerinde daha kolay uremesi yuzunden adeta `zehirli` hale geldigini kaydediyor. Bu durumda `yemegin kokmasi` aslinda o yiyecek uzerinde mikroplarin asiri sekilde cogalmasindan baska bir sey degil. Calangu, `Sutlu ve mayonezli yiyecekler, et, krema bu acidan oldukca fazla risk tasir. Bu sekilde kirlenmis sularin ve bu sularla hazirlanmis iceceklerin icilmesi; bu sularla yikanmis salata gibi yiyeceklerin cig olarak yenmesi, acikta satilan veya otel-tatil koyu gibi yerlerde `acik bufe`lerde sergilenen uzun sure acikta bekletilmis yiyeceklerin yenmesi bu besinler uzerindeki mikroplarin bagirsaklara gecerek hastalik yapmasina neden olur. Aslinda, midenin asit yapisi bu mikroplara karsi onleyici bir engel olusturur. Ama mide hastasi oldugu icin mide asidini azaltici ilac kullananlarda bu koruyucu engel ortadan kalkar ve onlar bagirsak enfeksiyonlarina daha kolay yakalanirlar` degerlendirmesini yapti.

    `ISHAL, ENFEKSIYON BELIRTISI`
    Bagirsak enfeksiyonlarinin cogunda en onemli belirtinin ishal oldugunu kaydeden Calangu, diger belirtileri soyle acikliyor:
    `Cunku bagirsaklar, bu beklenmeyen misafiri, yani yiyecek-iceceklerle gelen mikroplari disari atmaya calisirlar. Bazen ishalden once hastalik, bulanti ve kusmayla baslar. Eger mikroplar bagirsak duvarini istila etmezse, sadece toksinleri araciligiyla hastaliga sebep olursa, ishal cok sayida, bol ve sulu diskilama seklindedir. Diskida cerahat ve kan yoktur. Ates yuksek degildir. Karin agrisi ya yoktur ya da hafiftir. Ishalle cok miktarda su ve tuz kaybedildigi icin dil kurudur. Kaybedilen tuzlar ve sivi yerine konulmazsa; hastanin tansiyonu duser, bitkinlesir. Kolera orneginde oldugu gibi kaybedilen siviyi yerine koymakta yetersiz kalinirsa, bobrek yetmezligi gelisebilir, hasta da kaybedilebilir.`

    Sivi kaybinin cocuklarda ve yaslilarda daha tehlikeli oldugunun altini cizen Calangu, `Yiyecek-iceceklerle alinan mikroplar, bagirsak duvarini istila etmisse kanamaya yol acabilir. Halk arasinda kanli ishal diye bilinen dizanteri bunun tipik ornegidir. Diski kanli, cerahatlidir. Genellikle hastanin atesi ve karin agrisi vardir. Diskilama sayisi fazladir ama miktari azdir. Tifo, yiyecek ve iceceklerle bulastigi halde ishalin on planda olmadigi bir bagirsak enfeksiyonudur. Tifonun en onemli, bazen tek belirtisi atestir. Bas agrisi, deride ve ozellikle karin bolgesinde kirmizi lekeler, dalginlik hali tifoyu akla getirmelidir` uyarisini yapti.

    Ishalin tek tedavisinin kaybedilen siviyi yerine koymak oldugunu bildiren Calangu, `Kaybedilen sivi sadece sudan ibaret degildir. Suyla birlikte sodyum, potasyum, klor, bikarbonat gibi yasamsal onemi olan, `elektrolit` dedigimiz tuzlar da kaybedilir. Bu nedenle, sadece su icmek, ishalle kaybedilen sivi gereksinimini karsilamaz. Icilen sivinin icinde bu elektrolitlerin de olmasi gerekir. Cay ve kahvede bu elektrolitler yoktur ama kolali icecekler hem elektrolit icerdikleri hem de sekerli olduklari icin ishal tedavisinde tavsiye edilebilir` dedi.

    Ishalin cocuklarda daha sik goruldugunu ifade eden Calangu, `Cocuklar da kolali icecekleri severler. Baska sivilari icmek istemeseler bile, istahi kesilmis cocuklar genellikle kolayi pek reddetmez` aciklamasini yapti.

    `KESILMEYEN ISHAL, HAYATI TEHLIKE`
    Kaybedilen sivi ve tuzlari yerine koymak icin icine seker ve biraz tuz katilmis portakal suyu, icine biraz muz katilmis tuzlu ayran gibi iceceklerle farkli secenekleri oneren Calangu, `Eczanelerde satilan `oral rehidratasyon paketleri` her yastaki hasta icin onerilir. Bu paketlerden bir tanesi bir litre suya katilarak hastaya icebildigi kadar icirilmelidir. Her diskilamadan sonra 1-2 bardak icirilerek kaybedilen sivinin yerine koyulmasi onerilebilir. Bulanti ve/veya kusma nedeniyle agiz yolundan sivi alamayan hastalara, vakit gecirilmeden, damar yoluyla serum verilmelidir. Sadece tuzlu veya sadece sekerli olan serumlar, tedavide yetersiz kalir. Verilecek serumlar, tipki agizdan alinanlarda oldugu gibi, yeterince elektrolit ve ozellikle bikarbonat icermelidir` diye konustu.

    Tedavide dikkat edilmesi gereken en onemli noktanin ishali kesmeye calismak oldugunun altini cizen Calangu, `Ishal, bir korunma, bagirsaga girmis olan mikroplari bagirsaktan uzaklastirma yoludur. Hele kanli ve cerahatli ishal varliginda asla ishal kesici ilac kullanilmamalidir. Asiri su kaybina yol acan, kan ve cerahat icermeyen bol sulu ishallerde, daha fazla su kaybina engel olmak icin ishal kesici ilaclar verilebilir ama bu konuda karari hekim vermelidir` dedi. Calangu`nun aciklamasina gore, sivi kaybi agiz yolundan karsilanamiyorsa, hasta bulanti veya kusma, asiri istahsizlik nedeniyle agizdan sivi alamiyorsa mutlaka hastaneye basvurulmali. Cunku bu durumda, hastaya serum vermek gerekiyor. Ayrica agizdan sivi verilmesine ragmen agiz ve dil kurulugu devam eden, karin derisinin esnekligi ve gerginligi kaybolan, tansiyonu dusen hastalar da hastaneye goturulmeli.

    `SALGIN TEHDIDINDE BELIRTILER OLUSMASA DA DOKTORA GIDILMELI`
    Ates, karin agrisi ve kramplar, hastanin hastaneye goturulmesini ve diskida etken mikrobun ne oldugunun anlasilmasi icin `diski kulturu` denilen tahlilin yapilmasini gerektiren belirti. Okul, otel, isyeri yemekhanesi gibi yerlerde ortaya cikabilecek toplu besin zehirlenmesi durumunda da belirtilerin agirlasmasini ve herkesin ishal olmasini beklemeden, ayni yemekten yemis olan herkesin hastaneye gitmesini tavsiye eden Calangu, `Toplu besin zehirlenmelerinin en sik sebebi, stafilokok dedigimiz mikroplardir. Bunlarin urettigi toksin, ayni yemekten yiyen kisilerin bir kisminda ilk saatlerde kusma ve ishale yol acar; bazi kisiler durumu daha kolay ve cabuk, hatta ishal bile olmadan atlatirken bazilari kusma ve ishal nedeniyle soka girebilir. Benzer sekilde, bir tatil yoresinde ishal vakalarinin gorulme sikliginin artmasi, bir salgini akla getirir. Bu durumda da ishal olan herkesin, durumu cok agir olmasa bile, etkenin saptanmasi amaciyla saglik kuruluslarina basvurmasi gerekir. Boylece ishal salgininin nereden kaynaklandigi bulunacak ve baskalarinin hastalanmasi onlenebilecektir` seklinde konustu.

    Yaz aylarinda en cok hangi yiyeceklerin tuketilmesi gerektigine de deginen Calangu, `En cok dikkat edilmesi gereken yiyecekler acikta sergilenen, buzdolabinda saklanmayan yiyeceklerdir. Acikta satilan lahmacun, buzdolabinda saklanmayan kiyma, sut, yogurt, kaymak, krema gibi yiyecekler tehlikelidir. Her seyden once yiyeceklerin taze olmasina, paketlenmis olarak pazarlanan yiyeceklerin uzerindeki son kullanma tarihinin gecmemis olmasina dikkat edilmelidir. Acikta satilan dondurmalar da mutlaka denetimli ve guvenli kuruluslardan satin alinmalidir` uyarisi yapiyor. Acikta satilan veya sergilenen yiyeceklerin en onemli tehlikelerinden birisinin de yiyecegi hazirlayan kisilerin elleri oldugunu hatirlatan Calangu, `Eller, mikroplarin bulasmasinda ve yayilmasinda en onemli araclardir. Bu nedenle personelin temizliginden emin olmadigimiz yerlerde, sirf tatmak amaciyla bir seyler yemek, ishale davetiye cikarmak olabilir` dedi.

    Buzdolabinda saklanan ama cok tehlikeli olan bir hususa da dikkat ceken Calangu, `Iceceklerin icine atilan buzun hangi sudan yapildigini bilmek mumkun degildir. Bu nedenle, yaz aylarinda serinletici bir seyler icmek istedigimizde, icine buz atmak yerine agzi kapali olarak sogutulmus icecekler tercih etmek daha dogru olacaktir` tavsiyelerinde bulundu.

    `ZEHIRLENEN KISI BOL SIVI ALMALI`
    Zehirlenen kisilerin bol sivi almasini isteyen Calangu, sunlari soyluyor:
    `Sadece su yeterli olmadigindan, cay, meyve sulari, maden suyu, ayran gibi icecekler verilebilir. Ishal tamamen kesilinceye kadar sut icmemek ve sutlu besinlerden uzak durmak dogru olur. Bazi ishalli hastalarda, gecici bir enzim eksikligi nedeniyle, ishal kesilse bile sute tahammulsuzluk gorulebilir. Cig sebze ve meyve gibi posali gidalari yememek, bunun yerine haslanmis sebze purelerini, meyve sularini tercih etmek gerekir. Pirinc corbasi, cay, kizarmis ekmek ve beyaz peynir halkin cok iyi bildigi ve genellikle ishal durumunda hemen uygulamaya basladigi bir yemek listesidir. Buna izgara et veya kofte, haslanmis patates, az yagli makarna eklenebilir. Salcali ve soslu yiyeceklerden, kizartmalardan kacinmak gerekir.`

    Bocek, ari sokmasiyla olusan alerjik belirtilerden de bahseden Calangu, `Bazi insanlar, ari sokmasina karsi dogustan alerjiktir. Bu kisilerde ari sokmasi `anafilaktik sok` ve olumle sonuclanabilir. Ari sokmasi yuzunden tansiyonu dusmus veya soka girmis, ya da yuzu-gozu sismis, kizarmis, soluk alamaz olmus bir hastada, ayni olayin tekrarlamasi yasamsal tehlike olusturur. Bu kisiler, arilara karsi daha dikkatli olmali ve her zaman yanlarinda alerjik belirtileri onleyecek adrenalin, kortizon gibi ilaclar bulundurmalidirlar. Arilarin bulunabilecegi ormanlik alanlara giderken kapali giyinmeli ve tek baslarina gitmemelidirler` dedi.

    Calangu`nun bildirdigine gore, diger bocek sokmalarinda ortaya cikan alerjik gostergeler genellikle kasinma, agri, lokal sislik gibi. Sistemik belirtiler ise pek gorulmuyor. Turkiye`de oldurucu zehri olan zehirli orumcek yok ama zehirli akrepler bulunuyor. Ozellikle acik havada ve yerde yatarken veya ciplak ayakla dolasirken meydana gelen bocek sokmalarinda, agri ve sislik artiyorsa hemen bir saglik kurulusuna basvurmak gerekiyor. Yorenin ozelligine gore, yoresel akrep ve yilan zehirlenmelerinin sik goruldugu bolgelerdeki saglik ocaklarinda, zehrin yayilmasini onleyecek bagisik serumlar bulunuyor. Cocuklarda gorulen yaz hastaliklari icin anne ve babalara tavsiyelerde bulunan Calangu, sunlari kaydetti:

    `Cocuklardaki yaz hastaliklarinin en sik sebepleri asiri giydirmeye bagli asiri terleme sonucu halk deyimiyle isilik veya pisikler; ishal sonucu asiri su kaybi; bocek sokmalari ve hayvan isiriklaridir. Anne-babalar ishalde `suyun zararli olmadigini` bilmeli. Cocuklar yazin bol su icmeli ve sik sik yikanmali. Bir diger onemli nokta da dondurma konusu. Dondurma, temiz olarak hazirlanirsa, aslinda cok saglikli bir besin. Ama temizlik kosullarina cok dikkat edilmesi gerekiyor. Son olarak, yazin piknige giden ve kaynagi bilinmeyen kaynaklardan su icenlere bir oneri, bu sulari kaynatmadan icmeyin.`
    iha

    18.06.2006 17:00

    Yaz hastaliklarina dikkat Fotoğraf & Resim Galerisi

    Öküz gibi davranma niyazi

    0.677