Dünyadan Haberler
Uluslararasi Af Orgutunun ABD subesi Icra Direktoru Larry, Cox, ``Saddam Huseyin`in aceleyle idam edilmesi yanlis`` dedi.
Human Right Watch (Insan Haklari Izleme) kurulusunun Direktoru Richard Dicker da ``Bir hukumetin insan haklarina olan bagliligi, o haklari en kotu ihlal edenlere karsi nasil davrandigiyla olculur. Tarih, cok hatali gorulen bu davayi ve bu idami sert bir sekilde degerlendirecek`` ifadelerini kullandi.
Dusunce kurulusu Rand Corporation`in siyasi uzmani Seth Jones ise Saddam Huseyin`in idaminin, uzun donemde Irak`taki siddetin dozunda buyuk bir degisiklige yol acmayacagini savundu. Jones, ``Bu idamin, intikam amacli bazi oldurmelere yol acacagini saniyorum. Ancak Irak`taki direnisin gerisinde o kadar cok etken var ki, bunun uzun vadede buyuk bir etkisi olacagini dusunuyorum``dedi.
INGILTERE DISISLERI BAKANI BECKETT: ``SADDAM IRAKLILARA KARSI ISLEDIGI SUCLARDAN HESABA CEKILDI``
Ingiltere Disisleri Bakani Margaret Beckett, Saddam Huseyin`in Irak halkina karsi isledigi suclardan hesaba cekildigini soyledi.
Beckett, Saddam`in idaminin ardindan yaptigi yazili aciklamada, ``Saddam Huseyin`in bir Irak mahkemesi tarafindan, isledigi korkunc suclarin en azindan bazilarindan yargilanmis olmasini memnuniyetle karsiladim. Simdi hesaba cekildi`` ifadelerini kullandi. Irak`in onunde halen buyuk gucluklerin bulunduguna dikkati ceken Beckett, ``Ancak simdi Irak`in demokratik secimlerle isbasina gelmis, Irak icindeki tum toplumlari temsil eden bir hukumet var ve uzlasinin gelistirilmesi taahhudunde bulunuyor. Biz bu hukumetle ve Irak halki ile gelecek icin guvenligi ve refahi insa etmek amaciyla calismaya devam edecegiz`` dedi
HINDISTAN: TRAJEDIK
Hindistan, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesinden uzuntu duydugunu ve olumunun mezhep catismalarini kiskirtmasindan endise ettigini bildirdi.
Disisleri Bakani Pranab Mukherjee, yaptigi aciklamada, ``Infazin yapilmamasi yonundeki umudumuzu dile getirmistik. Yapilmasindan uzuntu duyuyoruz. Bu talihsiz olayin uzlasma, barisin tesisi ve Irak`taki normallik surecini etkilememesini umuyoruz`` dedi.
Vatikan`dan yapilan aciklamada ise Saddam Huseyin`in idam edilmesi ``butun olum cezalari gibi trajik bir olay`` olarak degerlendirildi. Aciklamada, infazin ``kan davasi ruhunu kiskirttigi ve Irak`ta yeni bir siddetin tohumu ektigi`` ifade edildi.
FRANSA, IRAK`I `GELECEGE BAKMAYA` CAGIRDI
Fransa Disisleri Bakanligi, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesiyle ilgili olarak, Irak`i bundan sonra `gelecege bakmaya` ve ulusal birlik icin calismaya cagirdi.
Bakanliktan yapilan yazili aciklamada, `Avrupali ortaklarinin tamami gibi idam cezasinin evrensel olarak kaldirilmasindan yana olan Fransa, Saddam Huseyin`in 30 Aralikta idam edildigini saptamistir. Bu karar Irak halkina ve Irak`in egemen yetkililerine aittir` denildi.
Aciklamada, butun Iraklilar bundan boyle gelecege bakmaya ve ulusal birlik ve uzlasi icin calismaya cagrildi ve `Hedef, bugune kadar hic olmadigi kadar ulkenin tam egemenligine ve istikrarina kavusmasi olmalidir` ifadesi kullandi. Irak`in ABD tarafindan devrilen Devlet Baskani Saddam Huseyin`in idam cezasi, bu sabah erken saatlerde infaz edilmisti.
AB yetkilisi: Idam `barbarca`
AB, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in bu sabah asilarak idam edilmesini `barbarca` buldu.
AB Komisyonu`nun kalkinmadan sorumlu uyesi Louis Michel, Reuters`e yaptigi aciklamada, Saddam Huseyin`in idam edilmesinin barbarca oldugunu ve onu bir `sehit` haline getirebilecegini soyledi.
`Barbarca hareketlerle barbarizmle mucadele edemezsiniz` diyen Michel, olum cezasinin demokrasiyle bagdasmadigini ifade etti. Olum cezasinin AB`nin degerlerine aykiri oldugunu belirten Michel, Irak`in devrik lideri hangi suclari islemis olursa olsun, AB`nin ilke olarak idama karsi oldugunu kaydetti.
Idamdan sonra Saddam Huseyin`in sehit olarak gorulme riski bulundugunu ve onun bunu hak etmedigini soyleyen Michel, `O bir sehit degil, o kotu seyler yapti` diye konustu.
Saddam Huseyin`in olumunden uzuntu duyan Rusya da idamin Irak`ta yeni bir siddet sarmalina yol acabilecegi uyarisinda bulundu.
Disisleri Bakanligi ozcusu Mihail Kamyin, yaptigi aciklamada, bircok ulke ve uluslararasi orgutun, Irakli yetkililere idam cezasinin infaz edilmemesi cagrisinin yanit bulmamasindan uzuntu duyduklarini soyledi.
Kamyin, Saddam Huseyin`in idam edilmesinin Irak`ta siyasi ve askeri durumu daha da agirlastirabilecegini, etnik ve dini gerilimi daha da yukseltebilecegini kaydetti.
Vatikan: Trajik bir olay
Vatikan`dan yapilan aciklamada Saddam Huseyin`in idam edilmesi ?butun olum cezalari gibi trajik bir olay? olarak degerlendirildi.
Aciklamada, infazin ?kan davasi ruhunu kiskirttigi ve Irak`ta yeni bir siddetin tohumu ektigi? ifade edildi.
Hindistan ise, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesinden uzuntu duydugunu ve olumunun mezhep catismalarini kiskirtmasindan endise ettigini bildirdi.
Disisleri Bakani Pranab Mukherjee, yaptigi aciklamada, ?Infazin yapilmamasi yonundeki umudumuzu dile getirmistik. Yapilmasindan uzuntu duyuyoruz. Bu talihsiz olayin uzlasma, barisin tesisi ve Irak`taki normallik surecini etkilememesini umuyoruz? dedi.
Hamas: Siyasi bir cinayet
Filistinli radikal orgut Hamas, Irak`in ABD tarafindan devrilen devlet baskani Saddam Huseyin`in idam edilmesinin `siyasi bir cinayet` oldugunu belirtti.
Hamas`in sozcusu Fevzi Barhum, AFP`ye yaptigi aciklamada, `Saddam Huseyin`in idam edilmesi siyasi bir cinayettir, savas esirlerinin korunmasina yonelik uluslararasi hukuk kurallarinin tamamini cignemektir. Saddam Huseyin bir savas esiriydi` dedi.
ABD`yi `butun kirmizi hatlari gecmekle` suclayan Barhum, Saddam Huseyin`in yargilandigi davanin adil olmadigini belirterek, infazin Kurban bayrami arifesine denk gelmesini de kinadi.
Barhum, idamin infazinin arifeye denk gelmesiyle ilgili olarak, `Bu Arap sokaklarina bir mesajdir: Amerikalilar butun Araplari tehdit etmistir` ifadesini kullandi.
Irak`in ABD tarafindan devrilen ve Siilerin katliyle ilgili gorulen Duceyl davasinda 5 Kasimda asilarak idam cezasina carptirilan Saddam Huseyin`in cezasi bu sabah erken saatlerde bilinmeyen bir yerde infaz edilmisti.
BARZANI SEVINCINI GIZLEMEDI
Irak`in kuzeyindeki bolgesel yonetimin baskani Mesud Barzani, Saddam Huseyin`in idam edilmesinin Irak tarihinde yeni bir sayfa acmasini umduklarini soyledi.
Saddam Huseyin ve yardimcilarinin, Kurtlerin katledilmesinden yargilandigi Enfal davasinin unutulmamasi ve davanin devam etmesi gerektigini de ifade eden Barzani, yazili aciklamasinda, sunlari kaydetti: `Saddam Huseyin`in idam edilmesinin, Irak tarihinde yeni bir sayfa acacagini ve sivillere karsi siddet kullaniminin sonu olacagini umuyoruz. Infazin, Enfal ve Halepce`deki operasyonlar sirasinda islenen suclarla, Barzani asiretinin uyelerinin katlinin boyutunu ortaya cikarmamak icin bir bahane olmamasi onemlidir.` Saddam Huseyin`in, Siilerin katline iliskin davada aldigi idam cezasi bu sabah erken saatlerde infaz edilmisti. Ancak Saddam Huseyin Enfal davasinda da yargilaniyordu ve dava henuz sona ermedi.
Taliban: Saddam`in idami cihadi yogunlastiracak
Afganistan`daki Taliban komutani Molla Obeydullah Akhund, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesinin ?cihadi yogunlastiracagini? soyledi.
Taliban rejimi sirasinda savunma bakani olan Akhund, Reuters ajansina telefonla yaptigi aciklamada, Saddam`in idaminin ?ABD`ye karsi Muslumanlarin muhalefetini canlandiracagini? ifade etti.
Saddam Huseyin`in Kurban Bayraminda idam edilmesinin
?provokasyon? oldugunu soyleyen Taliban komutani,?Bu Muslumanlara meydan okumadir. Irak`taki cihad yogunlasacak ve isgalci birliklere yonelik saldirilar artacak. Binlerce insan Amerika`ya karsi nefretle ayaklanacak? diye konustu.
Ote yandan Afganistan Devlet Baskani Hamid Karzai, gazetecilere Saddam Huseyin`in idami konusunda, ?Irak hukumetinin meselesi ve Afganistan uzerinde bir etkisi yok? diyerek yorum yapmaktan kacindi.
Bununla birlikte Karzai, infazin bayramda yapilmasinin yanlis bir zamanlama olduguna dikkati cekerek, ?Bayram mutluluk gunudur, uzlasma gunudur, intikam gunu degildir? dedi.
Kuveyt: Saddam insanlik sucundan idam edildi
Irak`in ABD tarafindan devrilen devlet baskani Saddam Huseyin tarafindan 1990`da isgal edilen Korfez ulkesi Kuveyt`in Calisma ve Sosyal Isler Bakani Sabah El Haledi El Sabah, Saddam`in insanliga karsi isledigi suclardan oturu idam edildigini soyledi.
El Sabah, yazili bir aciklama yaparak, `Saddam Huseyin`in insanliga karsi isledigi suclardan oturu idam edilmesi, Iraklilari ilgilendiren bir istir. Kuveyt, Saddam rejiminin elinde cok acilar cekti` ifadesini kullandi.
Kuveyt, 1990`da Irak birlikleri tarafindan isgal edilmis, birlikler ABD onderligindeki uluslararasi askeri koalisyon tarafindan subat 1991`de Kuveyt`ten cikarilmisti.
Kuveyt hukumeti, 7 aylik isgal yuzunden Saddam hakkinda sikayette bulunmus, daha sonra da Saddam rejiminin devrilmesiyle sonuclanan surecte Irak`in isgali icin kopru gorevi ustlenmisti.
AVRUPA KONSEYI
Bu arada Avrupa Konseyi, Saddam Huseyin`in asilmasini kinadi. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis, yaptigi yazili aciklamada, `Saddam Huseyin cezalandirilmayi hak eden acimasiz bir sucluydu ama oldurulmemesi gerekiyordu. Saddam Huseyin, suclarinin hesabini vermedi, sadece oldu, oysa Irak halki her gun siddet ve kaosla karsi karsiya yasamaya devam ediyor` ifadesini kullandi.
Davis, Iraklilarin adam asmaya ya da misillemeye degil adalete, uzlasmaya ve barisa ihtiyaci oldugunu da belirterek, sunlari kaydetti:
`Irak, medeni dunyaya katilma firsatini kacirmistir. Idam cezasi zalimce ve barbarcadir. Irakli yetkilileri, idam cezasini kaldirmaya cagiriyorum. Gec ama, Irak`in idam cezasini kaldiran demokratik ve medeni ulkelerin buyuk cogunluguna katilmasi icin cok da gec degil.`
Saddam Huseyin, Duceyl davasiyla ilgili olarak 5 kasimda idama mahkum edilmisti. Ceza, bu sabah erken saatlerde bilinmeyen bir yerde infaz edildi.
GuNEY KORE
Guney Kore, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesinden sonra, Irak hukumetinin ve halkinin zorluklarin ustesinden gelmesini umdugunu ifade etti.
G. Kore Disisleri Bakanligindan yapilan aciklamada, Orta Dogu ve Irak`taki durumun yakindan izlendigi belirtilerek, soyle denildi:
?Hukumetimiz, Irak halki ve hukumetinin, ulusal uzlasma, istikrar ve ekonomik yapilanma gibi Irak`in gelecekteki gelisimi icin bugunku zorluklarin ustesinden gelmesini ummaktadir.?
CIN
Eski Irak Devlet Baskani Saddam Huseyin`in idam edilmesi uzerine Pekin yonetimi tarafindan kisa bir aciklama yapildi. Cin Disisleri Bakanligi sozcusu Cin Gang, Pekin`de yaptigi aciklamada, ``Irak`in islerinin Irak halki tarafindan kararlastirilmasi`` gerektigini belirtti. Sozcu, Cin`in, Irak`ta bir an once istikrar ve gelisme istedigini de ifade etti.
HOLLANDA
Hollanda Disisleri Bakani Bernard Bot, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesini `anlayisla` karsiladigini ve idamin, `Irak`in demokratiklesmesi ve gelisimi icin bir umut` olusturabilecegini soyledi. Bot, sozcusu araciligiyla yaptigi aciklamada, Hollanda`nin idama karsi olmasina ragmen, Saddam`in idam edilmesinin, Iraklilarda hukuk sisteminin varligi ve bunun da isledigi hissini uyandirmasini umit ettigini belirtti. `Saddam kendi halkina karsi korkunc suclar islemis bir diktatordu` diyen Bot, bu nedenle idam kararini da `anlayisla` karsiladigini belirtti. Bot, Saddam`in kendi ulkesinde yargilanmasinin iyi oldugunu ve yargilama surecinin de acik yapildigi icin alinan karara saygi duyduklarini kaydetti. -`BARBARLIK`- Saddam Huseyin`in idamini `anlayisla` karsilayan Disisleri Bakani Bot`un aksine Basbakan Yardimcisi ve Maliye Bakani Gerrit Zalm, Saddam`in idam edilmesinin `barbarlik` oldugunu soyledi. Zalm, katildigi bir radyo programinda, Irak ve ABD yasalarinin idam cezasini ongordugunu bilmekle birlikte, Saddam`in asilmasi yerine, bu kararin, omur boyu hapis cezasina donusturulmesinin daha yerinde olacagini belirtti.
ALMANYA DISISLERI BAKANLIGI
Almanya, Irak`in devrik lideri Saddam Huseyin`in idam edilmesi ile ilgili olarak, olum cezasina karsi oldugunu bildirdi. Disisleri Bakanligi Mustesari Gernot Erler, Saddam Huseyin`in suclu oldugu konusunda Alman hukumetinin suphesi olmadigini belirterek, ``Ancak olum cezasi nerede uygulanirsa uygulansin biz buna karsiyiz`` dedi. Hur Demokrat Parti (FDP) Federal Meclis Gurubu Baskan Yardimcisi Werner Hoyer de olum cezasinin Saddam Huseyin icin bile kabul edilemeyecegini soyledi. FDP`nin eski baskani Wolfgang Gerhardt ise idami ``savunulamaz`` olarak degerlendirdi. Federal Meclis Yesiller milletvekili Volke Beck ise bir devletin insan haklarini ihlal eden diktatorlere karsi, insan haklari ihlali yaparak mucadele edemeyecegini soyledi.
ITALYA PRODI
Italya Basbakani Romano Prodi, Saddam Huseyin`in idam edilmesinin Irak`ta gerilimi tirmandirmasindan endiselendigini soyledi. Prodi, tatil nedeniyle bulundugu Bologna`daki evinden cikisi sirasinda yaptigi degerlendirmede, `Idamin, gerili tirmandirmasindan endiseleniyorum. Ilk saatlerde olan hadiseler bunu gosteriyor. Temennim, bu tur olaylarin devam etmemesidir` dedi. Prodi, konuya iliskin kaygilarini dun itibariyla da dile getirmis oldugunu animsatarak, soyle konustu: `Idam cezasi konusundaki goruslerimi dun de aciklamistim. Bugun itibariyla idamin infaziyla birlikte, beklendigi uzere gerilim ve siddet olaylari da gozlenmis bulunmakta. Dilerim, olaylar bu kadarla sinirli kalir. Dun idam cezasini kinadigimi aciklarken, bunun gerilimi arttirabilecegine de deginmistim.`
haber7
30.12.2006 14:59
2.701