Mitoloji Turk Yunan iliskilerini gerdi

Yillardir Kibris ve Ege sorunlari nedeniyle her uluslararasi platformda karsi karsiya gelen Turkiye ve Yunanistan ilk kez Karadeniz icin de kapisti. Moskova`da yapilan Karadeniz Ekonomik Isbirligi (KEI) Disisleri Bakanlari toplantisinda Yunanistan`in KEI uyelerini birbirine baglayacak yola Yunan mitolojisinin en bilinen hik?yelerinden olan `Argonautlar-Argonotlar` (Argo Gemicileri) ismini koyma onerisini Turkiye engelledi.
KEI uyesi ulkeler arasinda KEI Cevre Yolu kurulmasi projesi Moskova`da yapilan toplantida resmen kararlastirildi. KEI Genel Sekreterligi`ni elinde bulunduran Yunanistan, bir onerge vererek Cevre Yolu`nun adinin `Argonotlar` olmasini istedi.

Yunan heyeti, Argonotlarin gezilerini gerceklestirdikleri mitolojik gemi `Argos`un sembolik benzerinin insa edilerek Haziran 2007`de yapilacak KEI liderler zirvesi sirasinda Istanbul`dan suya indirilerek Karadeniz`e acilmasini onerdi.

Onergeye sadece Turk heyeti itiraz etti. Turk heyeti, `Argonotlar doneminde Karadeniz`in isminin `Pontus Eukseinos` (Konuksever Deniz) olmasi ve Yunanlilarin Karadeniz`de tarihsel Pontus iddialari` nedeniyle Turkiye`yi zor durumda birakabilecegini dusundugu onerinin kararlar belgesine alinmasini engelledi.

Arkasi Pontus mu?
Turk heyetinin `Yolun ismi `KEI Cevre Yolu (Ring Road)` olarak kalsin` onerisine KEI Donem Baskani ve ev sahibi Rusya da destek verdi.

(Milliyet)

Argonotlar destani nedir?

Argo gemisiyle Karadeniz`in Kolkhis ulkesinde (Dogu Karadeniz kiyilari) altin postu aramaya giden 50 mitolojik kahramanin, Tesalya`dan yola cikip Limni, Semadirek, Canakkale Bogazi, Marmara, Mudanya, Istanbul Bogazi ve Kadikoy`den gecerek Karadeniz`e yaptiklari ve donuste Afrika`ya kadar uzanan mitolojik oykusudur...

Konusu genc bir kahramanin bir yolculuga cikip uzak bir yerden donerek yetiskinlige gecisi olan Iason ile Argonotlar efsanesinin Yunanistan`da eskilere dayanan kokleri vardir. En azindan lirik sair Pindaros`un hik?yenin bir versiyonunu IO 5. yuzyilda yaratmasina kadar uzanirsa da, en cok bilinen versiyonu IO 3. yuzyilda Rodoslu Apolonios`un Argonautika`sidir.

IASON`UN MIRASI

Efsane, Tesalya`da Iolkos krali Aison`un iktidar yukunden bikip devlet dizginlerini, oglu Iason`un eriskinligine kadar kardesi Pelias`a birakmasiyla baslar. Pelias tek sandaletli bir adama karsi uyarilmistir ve Iason yetiskin bir insan olup tahtta hak iddia etmeye geldiginde birini yolculuk sirasinda kaybettigi icin saraya tek sandaletle gelir.

Iason`dan korkan ve tahttan da inmek istemeyen Pelias onu Iolkos`tan belki de ebediyen uzaklastirmak icin bir hileye basvurur. Iason`a iktidari almadan once uzaklardaki Kolkhis`ten ailesine ait olan efsanevi altin postu geri getirmesi gerektigini soyler. Iason bu yolculuga cikmayi kabul eder. Argo adini verdigi saglam bir gemi yaptirir, aralarinda Theseus, Herakles ve Orpheus gibi kahramanlarin ve yari tanrilarin bulundugu bir murettebat toplar.

Bilinmeyen sularda tehlikeli bir yolculuktan sonra Iason ile Argonotlar`i Kolkhis`e varirlar. Burada Kral Aietes, Iason`un bir dizi sinavdan gectigi takdirde altin postu alabilecegini soyler. Iason sinavlari gecer, altin postu alir ve yine ayni derecede tehlikeli bir yolculuktan sonra kendi kralligina doner.

OYKu COGRAFYAYA DAYANDIRILIYOR

Iason ve Argonotlar hik?yesinin tarihi temelinin aciklanmasi cografyaya dayandirilmaktadir. Daha basit bir bicimde ifade etmek gerekirse, Iason`un hik?yesinin okurlari hik?yede gercek mek?nlari bulmak icin sozu edilen mek?nlarin ayrintilarini aramislardir.

GEMI MuRETTEBATI

Sefere katilan Argonotlar, Troya Savasi`ndan onceki kusaktan kisilerdir. Efsane yazarlarinin listeleri birbirini tutmamakla birlikte, Iason, usta Argos, dumenci Tiphys, sair Orpheus, Idmon, Amphiaros ve Mapros adli k?hinler, Borlas`in ogullari ve Herakles en bilinenleridir.

Iason ile Argonotlar`in inanilirlik sirasina gore muhtemel yollari.1. Rodoslu Apollonius`a gore Karadeniz`in dogu ucundaki Kolkhis`e gidis yolu dogrudan dogruya ama donusu dolayli. 2. Bu daha hayali yolda donus yolculugunda Argo Kuzey Avrupa, Iskandinavya ve Fransa ile Ispanya`nin cevresinden dolasiyor. 3. Henriette Mertz, efsanenin cesitli versiyonlarindaki nirengi noktalarini yorumlamasina dayanarak Argonotlar`in Atlas Okyanusu`nu gecerek Guney Amerika`ya ulastiklarini iddia ediyor.